Për herë të parë, publiku maqedonas do të jetë në gjendje të shohë një film për një klub alpinizmi – një histori për një shekull dashurie për Sharrin, guxim dhe bashkëjetesë
Njëqind vjet këmbëngulje, dashuri për malin dhe bashkëjetesë – tani të përkthyera në një film.
Klubi i Alpinizmit “Luboten” nga Tetova, klubi më i vjetër alpinist në Maqedoni, shënon një shekull ekzistence këtë vit me një film dokumentar që, për herë të parë në vend, përshkruan jetën, sfidat dhe bëmat e një shoqërie alpiniste.
Dokumentari ndjek zhvillimin e klubit që nga themelimi i tij në vitin 1925, përmes ndërtimit të shtëpive në Malin e Sharrit, deri te brezat e sotëm që vazhdojnë traditën. Filmi është ndërtuar mbi dëshmitë personale të anëtarëve aktivë, pamjet arkivore dhe pamjet bashkëkohore, dhe përshkruan një shekull dashurie për malin, këmbëngulje, miqësi dhe përkushtim ndaj komunitetit.
“Kjo është një ngjarje e rrallë që ndodh në Maqedoni – domethënës për alpinizmin, turizmin malor, qytetin e Tetovës dhe të gjithë vendin”, thotë Jovan Bozinovski, president i klubit. “Kur qëndron në majë dhe ndjen heshtjen e malit, e kupton se ky nuk është vetëm një klub. Kjo është një familje, kjo është një dashuri që zgjat 100 vjet.”
Nga ideja në simbol të alpinizmit
Më 23 mars 1925, një grup vizionarësh nga Tetova, të udhëhequr nga inxhinieri i pylltarisë Orestije Krstiç, formuan Shoqatën e atëhershme të Alpinizmit dhe Turizmit “Luboten”. Dekadat e para ishin modeste, por plot entuziazëm – tashmë në vitet 1931 dhe 1934, u ndërtuan shtëpizat e para alpiniste në Maqedoni.
“Nëse marrim parasysh faktin se vetëm gjashtë vjet pas themelimit, shtëpizat po mbinin në Luboten dhe Kodrën e diellit, do të kuptojmë se këta njerëz kishin një vizion dhe vetëdije për atë që do të thotë alpinizmi – jo vetëm si sport, por si kulturë dhe komunitet”, shpjegon Bozhinovski.
Në vitet e pesëdhjeta, klubi kishte 950 anëtarë. Breza dolën nga entuziastët e asaj kohe që hodhën themelet e alpinizmit modern në vend.
Kronikë e një pasioni shekullor për malin
Filmi tregon historinë përmes pesë epokave – nga shtigjet e para në Malin Sharr, shfrytëzimet e skijimit para Luftës së Dytë Botërore, deri te epoka e re e hartave dhe aplikacioneve dixhitale.
Xhirimet u kryen në disa vende – në Tetovë, Kodrën e Diellit, Luboten, Leshnicë, Mavrovë dhe Kalanë e Tetovës, duke i dhënë audiencës një pamje të plotë dhe të gjallë se si klubi u rrit, ndryshoi dhe mbijetoi përmes turbulencave shoqërore dhe historike.
“Sukseset tona nuk janë vetëm në majat e ngjitura, por edhe në njerëzit që mbajnë dashurinë për malin në zemrat e tyre”, shton Bozhinovski. “Ngjitja tradicionale në majen e Titos (Titov Vrv), të cilën e organizojmë për 43 vjet me radhë, gjithmonë bashkon qindra alpinistë nga Ballkani dhe Evropa. Është krenaria jonë – një simbol i miqësisë dhe unitetit.”
Nga Mali Sharr në Kilimanxhar – një shpirt që nuk njeh kufij
Dokumentari përmban gjithashtu foto dhe video të rralla arkivore nga ngjitjet e anëtarëve të klubit në maja të tilla si Kilimanxhara (1988), Alpet (2019 dhe 2025).
Klubi sot ka rreth 150 anëtarë aktivë, përfshirë tetë guidë profesionistë me një licencë ndërkombëtare IML. “Kushdo që ka dashuri për natyrën mund të jetë alpinist”, thotë Bozhinovski. “Por alpinizmi kërkon të mësuarit, disiplinën dhe respektin për malin. Është një pushim aktiv, por edhe rritje shpirtërore.”
Sharri – një mal që ruan kujtime
Filmi dokumentar është një homazh për Malin Sharr – majat, luginat, burimet dhe njerëzit që ai lidh. Është një histori dashurie që ka zgjatur 100 vjet dhe do të vazhdojë në shekullin e ardhshëm.
“E ardhmja e klubit është në duart e brezave të ardhshëm”, thotë Bozinovski. “Por nëse mësuam diçka në shekullin e parë – është se dashuria për malin nuk zbehet. Ajo vetëm rritet.”
Një pjesë e filmit dokumentar rreth 100 viteve të ekzistencës së Klubit të Alpinizmit “Luboten” do të shfaqet premierë në Akademinë Ceremoniale më 15 nëntor.
Filmi është një ngjarje e rrallë kulturore që kombinon historinë, sportin, natyrën dhe frymën e bashkimit – një frymëzim i vërtetë për të gjitha brezat./TV KOHA/
