Dyqanxhinjtë dhe pronarët e tregjeve dhe kioskave duhet të ndajnë para për investime të reja për të rinovuar hapësirat e tyre sa më shpejt të jetë e mundur. Përndryshe, ata do të duhet të paguajnë një gjobë. Këto shpenzime përfaqësojnë një barrë të re, të paplanifikuar, në buxhetet e tyre, pasi zbatimi i Ligjit për Mbrojtjen nga Duhani u njoftua më 1 mars. Në vend që të zhvillojnë bizneset e tyre, shitësit me pakicë do të duhet të shpenzojnë shuma të mëdha parash për dollapë dhe vitrina të reja, dhe ka shumë të ngjarë që duhet të fillojnë rinovimin e ambienteve të tyre sa më shpejt të jetë e mundur, përndryshe do të përballen me gjoba të rënda. Një masë e tillë përfaqëson një shpenzim të madh për të gjithë shitësit me pakicë, dhe ata për të cilët kioska është një biznes familjar kanë frikë për jetesën e tyre. Të tjerë, megjithatë, po njoftojnë shkarkimin e punonjësve.
Ligji i ri parashikon ndalimin e ekspozimit të duhanit, pra cigareve dhe produkteve të tjera në ambientet e shitjes me pakicë.
“…duhet të ruhen në dollapë të mbyllur që nuk janë të arritshëm për konsumatorët. Dollapët e magazinimit duhet të ndërtohen në një mënyrë të tillë që të parandalojnë shfaqjen vizuale të produkteve të duhanit tek konsumatorët kur dollapët janë të hapur. Dollapët për ruajtjen e duhanit dhe produkteve të tjera që përmbajnë duhan dhe/ose nikotinë, si dhe pajisjet për konsumimin e duhanit dhe nikotinës, nuk duhet të kenë ndriçim të jashtëm dhe duhet të jenë të një ngjyre që nuk tërheq vëmendjen e vizitorëve”, thuhet në ligjin e propozuar.
Shumë shitës ankohen se kanë kontrata me furnizuesit që ende nuk kanë skaduar. Disa prej tyre thonë se do të kenë humbje të mëdha, sepse kohët e fundit kanë rinovuar dhe instaluar pajisjet e nevojshme, vitrinat dhe sistemet e sigurisë, të përshtatura për shitjen e produkteve të duhanit nga të cilat fitojnë pjesën më të madhe të të ardhurave të tyre.
“Me kufizimet e reja ligjore, këto investime bëhen praktikisht të padobishme dhe humbjet për ne do të jenë të mëdha. Investimet u bënë me kredi dhe borxhe të mëdha, kështu që ky ndryshim i papritur po na shkakton probleme serioze financiare dhe për shumë prej nesh do të thotë mbyllje e plotë e biznesit nga i cili ushqehen shumë familje”, njoftuan së fundmi shitësit me pakicë.
Edhe më shqetësuese është shuma e gjobave, nëse dollapi në treg nuk përputhet me ligjin e Ministrisë së Shëndetësisë. Personat përgjegjës në tregje do të gjobiten nga 1.500 deri në 2.000 euro, dhe kompanitë në varësi të madhësisë së tyre.
“Një subjekt i vogël juridik do të gjobitet me 2.000 deri në 3.000 euro në ekuivalent denarë, një subjekt juridik i mesëm do të gjobitet me 3.000 deri në 4.000 euro në ekuivalent denarë, dhe një subjekt i madh juridik do të gjobitet me 4.000 deri në 5.000 euro në ekuivalent denarë për kundërvajtje”, thuhet në Ligjin e ri për Mbrojtjen nga Duhani.
Shitësit me pakicë kërkojnë një periudhë tranzicioni më të gjatë, sepse, siç thonë ata, janë sjellë në një situatë kaotike. Për ta, këto dispozita rigoroze do të nënkuptojnë anulimin e menjëhershëm të kontratave vjetore të nënshkruara tashmë me shpërndarësit e cigareve dhe produkteve të duhanit për ekspozim në zonën e shitjes, riorganizimin e hapësirës, heqjen e markës nga objektet, gjë që mund të çojë në kolaps financiar dhe shkurtime të punonjësve.
Disa nga tregjet besojnë se blerja e pajisjeve speciale për ruajtjen e produkteve dhe përmbushja e detyrimeve të vendosura ndaj shitësve me pakicë nga projektligji do të shkaktojë një kosto të konsiderueshme një herëshe për shitësit me pakicë gjatë blerjes së pajisjeve, por edhe rritje të kostove të vazhdueshme për mirëmbajtjen e këtyre pajisjeve. Shumica gjithashtu reagojnë se është fizikisht e pamundur në një periudhë kaq të shkurtër të blihen, instalohen siç duhet dhe përgatiten për përdorim pajisjet e kërkuara, përveç pasigurive në lidhje me pamjen e dollapëve dhe kutive speciale të parashikuara në ligj.
Dhoma e Tregtisë gjithashtu reagoi së fundmi për këtë, nga e cila theksoi se afërsisht 4,000 objekte shitjeje me pakicë do të preken drejtpërdrejt./plusinfo.mk/ Transmeton Tv Koha
