Sindikata e punonjësve të kulturës ka paditur në Prokurorinë Themelore Publike ministrin e Kulturës dhe Turizmit, Zoran Lutkov, për keqpërdorim të pozitës dhe autoritetit zyrtar dhe për shkeljen e të drejtave të marrëdhënieve të punës. Në konferencën e organizuar të mërkurën përpara Prokurorisë, sindikalistët shprehën zhgënjimin që ish-artisti dhe sindikalisti, sot në pozicionin e ministrit, Lutkov – qëndron në anën e kundërt, shkruan gazeta KOHA. Problemi me pagat nisi vitin e kaluar pas udhëzimeve që drejtorët e institucioneve morën nga Ministria e Kulturës për përgatitjen e pagës në kundërshtim me Marrëveshjet Kolektive. Ministria insistonte se pagat janë harmonizuar me Marrëveshjet e Përgjithshme dhe të Veçanta Kolektive, por në fakt – bëri një interpretim jo të duhur të dispozitave të Marrëveshjes së Përgjithshme Kolektive për sektorin publik.
Në udhëzimet që iu lëshuan institucioneve, drejtorët u detyruan të anulojnë vendimet e vjetra për pagat dhe të përgatisin të reja sipas një afati të caktuar. Me rritjen e pagës minimale në mars, punonjësit në institucionet kulturore duhej të merrnin paga 8.5% më të larta, sipas marrëveshjeve kolektive për kulturën dhe sektorin publik dhe Ligjit për Marrëdhëniet e Punës. Por ata morën paga 3% më të ulëta me një zbritje nga 10% që duhej të merrnin sipas Marrëveshjes Kolektive për Sektorin Publik.
“Ministri që deri dje ishte pjesë e luftës sindikale për të drejtat e punëtorëve, sot është simbol i shkeljes së tyre. Ai bëri diçka që nuk duhej të ndodhte në një shtet ligjor, me udhëzime të dërguara me email dhe udhëzime që ai vetë i përgatiti dhe i nënshkroi, ai u përpoq të minonte të drejtat e punonjësve të kulturës dhe të zhvlerësonte marrëveshjet kolektive. Një udhëzim ose një email nuk është ligj dhe një ministër nuk është mbi ligjin”, thanë sindikalistët. Krahas padisë për ministrin, Sindikata dorëzoi edhe padi për drejtorët e institucioneve kulturore që vepruan sipas udhëzimeve të tij, edhe pse në kundërshtim me ligjet dhe vendimet e bordeve drejtuese.
“Njerëzit me të cilët keni punuar deri dje duhej të ishin dëgjuar. Duhet vetëm të mos harrojë se nesër do të jetë përsëri me ne, jo mbi ne. Duhej vetëm pak më pak mendjemadhësi dhe pak më pak vetëbesim në pagabueshmërinë e vet. Asgjë më shumë. Por kur posti të bie në kokë, atëherë ligji duhet të të zbresë me këmbë në tokë. Përndryshe, përse na duhen ligjet?”, deklaruan sindikalistët. Sindikata deri tani ka më shumë se 800 padi të ngritura nga punonjësit në sektorin e kulturës kundër institucioneve dhe shtetit, prej të cilave 50 vendime gjyqësore janë në favor të SPK.
Reagon Lutkovi: Shpifje të turpshme
Ministri i Kulturës dhe Turizmit ka reaguar pas padisë së Sindikatës. Duke e quajtur konferencën për shtyp të SPK të turpshme, deklaroi se pretendimet kundër tij janë të pasakta dhe paushalle. “Pretendimet për shpërdorim të detyrës zyrtare janë plotësisht të pabaza dhe të pasakta. Në asnjë moment nuk kam penguar ushtrimin e ndonjë të drejte punëtori të garantuar me Kushtetutë dhe ligj. Përkundrazi, detyrimi im është të siguroj një sistem ku rregullat zbatohen në mënyrë të barabartë për të gjithë, pa privilegje dhe pa përjashtime”, thotë Lutkov.
Ai ka theksuar se SPK po padit për llogaritjen e pagave në një mënyrë që i bën punonjësit në kulturë të kenë një pagë minimale më të lartë për llogaritjen e pagës së tyre sesa paga minimale e publikuar në përputhje me ligjin në vend.
“Që të jemi të qartë, në vitin 2025 paga minimale për llogaritjen e pagës bazë bruto ishte 36.037 denarë, dhe kërkesa e sindikatës për kulturë ishte që llogaritja e pagës bazë bruto të bëhet në shumën prej 39.641 denarësh, gjë që i vendos ata në një situatë më të favorshme se të gjithë të tjerët në sektorin publik dhe që është në kundërshtim me pagën minimale të publikuar në përputhje me ligjin. Pra, sindikata kërkoi që pagat të llogariten në mënyrë të paligjshme. Nëse me rritjen e pagës minimale në vitin 2025 të gjithë të punësuarit në sektorin publik morën një rritje në shumën neto prej 1.800 denarësh, punonjësit e institucioneve në fushën e kulturës morën një rritje në shumën neto prej 1.800 denarësh për pozicionin më të ulët të punës deri në 4.390 denarë për pozicionin më të lartë të punës”, tha ministri. (koha.mk)
