Ann Bratton nga Shtetet e Bashkuara mendoi se kishte gjetur një aksion, ku do të investonte gjashtë mijë dollarë dhe do të fitonte katër milionë.
Nuk e kishte idenë se pas reklamës për blerjen e “kartelave të Trumpit”, që e bëri të humbiste mijëra dollarë, qëndronte një grup njerëzish nga qyteti Veles në Maqedoninë e Veriut, shkruan “Radio Evropa e Lirë”.
Grupi, prej kohësh, kishte fituar një reputacion famëkeq, duke përdorur emrin e ish-presidentit amerikan.
“Sigurohuni të na shkruani për t’ju dhënë udhëzime specifike se si t’i mashtroni amerikanët”, thotë një mesazh në gjuhën maqedonase në një kanal të mbyllur të Telegramit, i cili mund të hapet vetëm me miratimin e administratorëve.
Në mesin e tyre janë shitësit e Velesit.
Pas disa muajsh hulumtime dhe infiltrimi në grupe të mbyllura në platformën Telegram, Radio Evropa e Lirë identifikoi 69 individë që krijuan oferta mashtruese për shitjen e kartelave të debitit me imazhin e ish-presidentit amerikan, Donald Trump.
Gazetarët gjetën edhe 88 ueb-faqe aktive në kohën e shkrimit të hulumtimit, përmes të cilave ofrohen produkte për “patriotët amerikanë”.
Numri i shitësve që komunikojnë me klientët, mund të jetë shumë më i lartë, sepse disa kanale të mbyllura në Telegram kanë mesatarisht nga rreth 300 anëtarë.
Radio Evropa e Lirë i dërgoi disa emaile shërbimit për media të fushatës së Donald Trumpit, për ta pyetur nëse është në dijeni për ngjarjet që lidhen me shitjen e kartelave të pavlera dhe nëse planifikon të ndërmarrë diçka në këtë drejtim. Por, deri në publikimin e këtij artikulli, nuk mori përgjigje.
Velesi – me pak më shumë se 45.000 banorë – u bë i famshëm para zgjedhjeve amerikane të vitit 2016, kur mediat botërore zbuluan se në këtë qytet ishin krijuar më shumë se 100 ueb-faqe politike, të cilat përhapnin lajme të rreme dhe favorizonin politikën e Trumpit.
Ueb-faqet transmetonin përmbajtje nga blogjet ultra-konservatore dhe e reklamonin atë përmes Facebookut, duke gjeneruar miliona shikime në muaj.
Si funksionon skema e re?
Ann Bratton, bashkëbiseduesja në fillim të këtij artikulli, kaloi përmes skemës së re të krijuar në Maqedoninë e Veriut.
Kjo pensioniste 86-vjeçare, nga periferia e Nashvilles në shtetin federal amerikan të Tenesit, u interesua për një reklamë që kishte parë në Telegram, e që informonte për shitjen e një kartele debiti me imazhin e ish-presidentit amerikan, Trump.
Sipas tekstit të shkruar në reklamë, secila kartelë kishte të parapaguar 200.000 dollarë.
Bratton i tha REL-it se bleu njëzet kartela të tilla, duke i paguar gjithsej 6.000 dollarë.
Duke vepruar kështu, mendoi se po siguronte një investim për familjen e saj, nga i cili, përfundimisht, do të merrte katër milionë dollarë.
Ajo nuk e kishte idenë se i gjithë rrjeti pas kësaj reklame, u krijua 8.000 kilometra larg, përtej oqeanit, në Maqedoninë e Veriut.
Matrica, në shikim të parë, duket e thjeshtë. Ajo që u thuhet qytetarëve amerikanë, është se prodhimet e blera sot me imazhin e Donald Trumpit, do të vlejnë miliona dollarë pas rikthimit në pushtet të presidentit të 45-të amerikan.
Në shitje ka kartela, monedha, afishe, pulla dhe produkte të ngjashme, që janë krejtësisht të pavlera. Të gjitha përcillen me premtimin se pas rikthimit të Trumpit në krye të SHBA-së, ato do të jenë para në qarkullim.
“Aty është vënë vetëm emri im, sepse kam partnerë që punojnë dhe nuk kanë mundur t’i vënë emrat. Kam një përqindje nga kjo punë, por nuk është diçka e veçantë”, thotë Velkovski, pa e specifikuar shumën.
Ai pretendon se gjithçka rreth ueb-faqes, është bërë nga njerëz të tjerë.
“Ka gjëra që nuk mund dhe nuk dua t’i them, si kush janë partnerët e mi dhe të ngjashme. Këto janë sekrete. Punojnë si të gjithë që punojnë në të gjithë botën, shesin. Kështu shiten edhe këto. Nuk e di se çfarë ka të diskutueshme”, shton Velkovski.
Me pretendimet se është “në një anë krejt tjetër”, Velkovski tha se do ta çaktivizojë atë ueb-faqe – gjë të cilën e bëri pas disa ditësh pasi që bisedoi me REL-in.
Fotografi të rreme dhe të modifikuara si reklama
Analiza e Radios Evropa e Lirë tregon se përmes kartelave të kontestuara, nuk janë bërë shitje.
Kartela TRB Collect që bleu pensionistja nga Tenesi, është një produkt i krijuar në kanalin e mbyllur të Telegramit “TRB Collect Card + Save America Coin”.
Siç shihet në vetë kanalin, ai filloi të funksiononte më 12 shtator, 2023. Udhëzimet për shitësit janë në gjuhën maqedonase.
Në kanal plasohen pothuajse çdo ditë reklama, të cilat shitësit duhet t’i shpërndajnë në kanale të tjera të hapura të Telegramit, në të cilat mblidhen ata që nuk u besojnë mediave konvencionale.
Në një periudhë prej katër muajsh, në këtë kanal u plasuan më shumë se 150 reklama për t’i tërhequr klientët amerikanë.
Cili është roli i CopeCart si platformë pagese?
Rruga digjitale i çon blerësit nga ueb-faqet në platformën e pagesës, që në këtë rast është CopeCart. Kjo kompani është formuar në Gjermani, ndërsa dega e saj në SHBA ka leje për të bërë biznes në Floridë nga janari i vitit 2022.
Më shumë se 80 faqe interneti, të analizuara nga REL-i, janë të lidhura pikërisht me degën amerikane të platformës.
Nga shqyrtimi i produkteve të regjistruara, mund të konstatohet se 90 për qind e ofertave që tregtarët virtualë marrin, janë “kartela Trump”, monedha dhe produkte të ngjashme të këtij lloji.
“Për sa i përket pyetjes suaj për rreth 90 për qind të produkteve të shitura në CopeCart… nuk ka produkte (ose shërbime) të shitura në CopeCart. Ndoshta konfuzioni ka të bëjë me një treg filial, ku një përqindje e vogël e shitësve të regjistruar ofrojnë ‘komisione filialesh’ dhe janë në kërkim të referimeve për në ueb-faqet e tyre (jo CopeCart). Ky grup produktesh nuk është përfaqësues i produkteve dhe shërbimeve të shitura duke përdorur teknologjinë CopeCart”, pohojnë përfaqësuesit e kësaj kompanie në përgjigjen e tyre me email për Radion Evropa e Lirë.
Siç thanë nga ky institucion për REL-in, shumica e këtyre të hyrave janë krijuar nga marketingu dhe shërbimet e internetit.
Ann Bratton nga Tenesi tha se ende nuk e ka raportuar rastin e saj, sepse është “duke pritur shansin e fundit”.
Një ditë para se të fliste me REL-in në fund të janarit, ajo u kontaktua përsëri nga TRB-ja. Iu tha se do t’i humbiste të gjitha investimet e saj nëse nuk do të paguante edhe 400 dollarë.
Tha se dëshiron të përpiqet t’i ruajë investimet e saj edhe njëherë, përpara se të shkojë në FBI.
“E, çfarë do të bënit ju”, pyeti Bratton. (REL)
